مفهوم تفکر سیستمی در مدیریت

مجموعه‌ای از اجزاء که در یک ساختار و با رابطه‌ای مشخص در کنار هم قرار گرفته‌اند و با یکدیگر تعامل دارند را سیستم گویند.

دریپر کافمن در دهه 18 میلادی برای درک سیستم بدین شکل مثال زده است: اگر تمام مولکول های بدن یک موش را در لوله آزمایش بریزید، آیا با این کار موشی در لوله خواهید داشت؟ قطعا خیر؛ شما صرفا با یک توده مولکولی رو به رو هستید؛ آنچه موش را می سازد صرفا مولکول ها نیستند بلکه ساختار بدن موش است یعنی نحوه قرار گرفتن مولکول ها در کنار یکدیگر و ایجاد تعامل بین آنها.

نتیجه سیستم ایجاد یک ساختار است که اگر ساختار درست نباشد ما صرفا یک توده انباشته خواهیم داشت بدون کارآیی مناسب و درست.

راسل اکاف میگوید:  سیستم مجموعه‌ای از دو یا چند جزء است که به نوعی با یکدیگر در ارتباط هستند. این اجزاء می‌‌توانند از جنس انسان باشند یا اشیاء و چیزهایی مثل تلفن‌ها در سیستم مخابرات و اندام‌ها در سیستم بدن؛ و یا حتی از جنس مفهوم به عنوان مثال مفاهیم مطرح در سیستم‌های عددی.

بنابراین مهم‌ترین ویژگی سیستم این است که همواره اجزاء کوچک‌تری را شامل می‌شود. اما اجزائی که مستقل از یکدیگر نیستند و تحت یک ساختار با هم تعامل دارند.

وقتی یکی از اجزای یک سیستم را پیش روی شما قرار می‌دهند، شما باید بتوانید درباره مسیرهای تعامل و تأثیرگذاری و تأثیرپذیری‌اش اظهارنظر کنید و آن‌ها را تشخیص دهید.

هر سیستمی دارای مرز و محیط داخلی و خارجی می باشد و باید یاد بگیریم که مرزهای سیستم را به شکل مناسب و کارآمد تعریف کنیم: نه آن‌قدر محدود که ویژگی‌ها و رفتار و نتایج فعالیت یک سیستم را نبینیم، و نه آن‌قدر وسیع و باز که توانایی تحلیل آن را نداشته باشیم.

برای یک مدیر، شناخت و بررسی و پیش‌بینی رفتار سیستم‌ها بسیار مهم است. لازم است که رفتار سیستم را بررسی و در طول زمان زیر نظر بگیرد و این یکی از اهداف مهم در تفکر سیستمی داشتن است.

داشتن تفکر سیستمی یکی از رموز موفقیت مدیران موفق است و برای داشتن یک تفکر سیستمی لازم است از یک مشاور خوب بهره ببرید و یا در این زمینه مطالعه نمایید تا با تمرین به تفکر سیستمی دست یابید.